LỜI NÓI THIỆU
Có thể nói rằng, lịch sử của khoa học nói chung và lịch sử triết học nói riêng là lịch sử nghiên cứu về con người. Từ thời kỳ cổ đại, các trường phái triết học đều tìm cách lý giải về bản chất con người, quan hệ giữa con người với thế giới xung quanh. Có thể nói rằng, con người là nguồn gốc sâu xa của sự tồn tại xã hội. Tất cả những gì đã và đang tồn tại trong xã hội đều do con người tạo ra. Không có con người sẽ không có sự sống trên trái đất này. Bởi vậy, vấn đề con người luôn là chủ đề trung tâm của nhiều môn khoa học, đặc biệt là triết học, từ cổ đại cho đến hiện đại. Triết học Mác Lênin đã đi sâu mổ sẻ vấn đề này một cách rõ ràng và chính xác, khi đưa ra quan điểm về con người và vấn đề xây dựng nguồn lực con người trong sự nghiệp xây dựng Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá . Đã có thể xem xét quan điểm của triết học Mác về vấn đề này một cách triệt để là rất khó, song chúng ta sẽ đi vào từng khía cạnh nhỏ của vấn đề mà triết học Mác đã chỉ ra, để có thể hiểu một cách chi tiết hơn về vấn đề nóng hổi nhất của mọi khoa học và của mọi thời đại. QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ VẤN ĐỀ CON NGƯỜI VÀ XÂY DỰNG NGUỒN LỰC CON NGƯỜI TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG CÔNG NGHIỆP HOÁ VÀ HIỆN ĐẠI HOÁ.
I. Quan điểm của triết học Mác Lênin về con người và xây dựng…. Tôi còn nhớ trong trương trình phổ thông có đề cập đến một tác phẩm rất nổi tiếng của dại Văn Hào Nga M. Gocki “ Khi đứa con ra đời”. Tôi rất xúc động khi nhớ lại hình ảnh người bạn đường của bà mẹ nâng đứa trẻ giơ lên cao dưới ánh nắng chói trang và xung quanh trập trùng sóng vỗ, anh đã không kìm đượ sự xung sướng ngây ngất dâng trào trước sinh linh bé bỏng và trào đời” con người, hai tiếng ấy mới thiêng liêng …”. Như vậy, con người và nguồn lực con người là hạt nhân quan trọng nhất trong xã hội, vấn đề này được đề cập rất rõ dưới quan điểm của triết học Mác Lênin. Trước hết cần phải khảng định rằng vấn đề con người luôn là chủ đề trung tâm của lịch sử triết học từ cổ đại đến hiện đại. Tiết học Mác Lênin nhằm giải quyết những nội dung liên quan đến bản chất của con người, vị trí vai trò con người đối với thé giới, mối quan hệ giữa cá nhân với xã hội, quần chúng nhân dân với cách mạng xã hội, với lãnh tụ …. Triết học Mác Lênin xét đến cùng cũng lấy mục đích vì con người, về thực chất, là học thiết giải phóng con người. Đó chính là bản chất cách mạng và khoa học của triết học của triết học Mác – Lênin. Khi nghiên cứu vấn đề con người, mỗi khoa học lại tiếp cận theo một phương pháp riêng.Triết học nghiên cứu vấn đề con người bằng cách tổng hợp các yếu tố thành hệ thống. Một vấn đề được lý giải nhiều nhất từ thời kỳ cổ đại, đó là bản chất con người. 1. Quan điểm về con người. a. KHái niệm về con người và bản chất con người. Nói về bản chất con người có rất nhiều quan điểm khác nhau. Bởi nó là phạm trù rất triều tượng, thuộc về thế giới bên trong đầy phức tạp của con người. Trong triết học Mác có rất nhiều quan niệm khác nhau về bản chất con người, ở cả triết học Phương Đông và phương Tây đều có những quan niệm riêng và cách lý giải của riêng mình. Trường phái triết học tôn giáo phương Đông như phật giáo, Hồi giáo nhận thức bản chất con người trên cơ sở thế giới quan duy tâm, thần kỳ hoặc nhị nguyên luận. Như vậy, cuộc sống trên thế giới của con người chỉ là ảo giác hư vô. Thế giới thực của con người, cuộc sống vĩnh cửu phải ở trên cõi niết bàn, nơi tinh thần con người được giải thoát để trở lên bất diệt. Học thuyết đã phản ánh rất sai lầm khi hướng con người đến thế giới thần linh. Các nhà tư tưởng Nho Giáo, Lão giáo đưa ra quan niệm rất phong phú về bản chất con người người: Bản chất con người do “thiên mệnh “(khổng tử ), “ nhân tríơ, tính bản thiện” ( Mạch tử), Nhân chi sơ tính bản ác (Thần tử). Triết học phương Đông quan niệm bản chất con người thiên về mặt chính trị, đạo đức. Bởi vậy con người trong triết học phương Đông biểu hiện yếu tố duy tâm, pha tộn tính duy vật, chất phác, ngây thơ trong mối quan hệ với tự nhiên và xã hội. Triết học phương Tây cũng bộc lộ nhiều quan điểm khác nhau nhưng cũng gặp quan điểm của triết học phương Đông ở góc độ: Nhìn con người trên cơ sở thế giới quan duy tâm thần bí: Linh hồn là giá trị cao nhất của con người (Ki tô giáo) con người là sản phẩm của thương đế tạo ra (Triết học Tây âu). Con người là thực thể có thí tuệ( Triết học thời phục Hưng – Cận đại). Trong triết học cổ điển Đức có nhiều quan niệm khác nhau, đặc biệt là của hai nhà triết học Hêghn và Phơbách. Tuy vẫn nhìn con người theo khuynh hướng của chủ nghĩa duy tâm nhưng đã có sự tiến bộ trong việc. Khẳng định vai trò chủ thể của người đối với lịch sử (Heghen). Con người là sự phát triển của thế giới tự nhiên (Phơbách). Ông đề cao vai trò trí tuệ của con người với tính cách là những cá thể người.
|