Môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh Đề bài: Trình bày điều kiện lịch sử - xã hội, nguồn gốc và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Bài làm * Điều kiện lịch sử - xã hội của tư tưởng Hồ Chí Minh. Tư tưởng Hồ Chí Minh ra đời do yêu cầu khách quan, là sản phẩm tất yếu của cách mạng Việt Nam, đáp ứng những nhu cầu bức thiết do cách mạng Việt Nam đặt ra từ đầu thế kỉ XX đến nay. - Từ năm 1858 đến cuối thế kỉ XIX, nước ta bị đế quốc Pháp xâm lược. Chính vì thế mà từ Bắc vào Nam, khắp nơi trong cả nước ta đã hình thành, liên tục nổi lên các phong trào vũ trang kháng chiến chống Pháp do các thủ lĩnh như Trương Định, Đặng Như Mai, Phan Đình Phùng, Nguyễn Thiện Thuật... cầm đầu. Tuy nhiên, do các cuộc kháng chiến chỉ mang tính chất bột phát, chưa có đường lối rõ ràng và dựa trên ý thức hệ phong kiến nên đều đã thất bại. - Sang đến đầu thế kỉ XX, xã hội Việt Nam bắt đầu có sự chuyển biến và phân hóa, tầng lớp tiểu tư sản và mầm mống của giai cấp tư bản bắt đầu xuất hiện, ảnh hưởng của cuộc vận động cải cách của Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu ở Trung Quốc tác động vào Việt Nam. Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta chuyển dần sang xu hướng dân chủ tư sản với sự xuất hiện của các phong trào Đông Du, Đông Kinh Nghĩa Thục, Duy Tân,... do các sĩ phu phong kiến có tư tưởng duy tân truyền bá và dẫn dắt, nhưng do bất cập trước lịch sử nên không tránh khỏi thất bại. - Những năm đầu thế kỉ XX, thực dân Pháp thẳng tay đàn áp các phong trào yêu nước của nhân dân ta. Trường Đông Kinh Nghĩa Thục bị đóng cửa (tháng 12/1907); cuộc biểu tình chống sưu thuế ở Huế và các tỉnh miền Trung bị đàn áp (tháng 4/1908); vụ Hà Thành đầu độc bị thất bại và bị tàn sát (tháng 6/1908); căn cứ nghĩa quân Yên Thế bị bao vây và đánh phá (tháng 1/1909); phong trào Đông Du bị tan rã, Phan Bội Châu và các đồng chí của ông bị trục xuất khỏi nước Nhật (tháng 2/1909); các lãnh tụ của phong trào Duy Tân Trung kì, người bị lên máy chém (Trần Quý Cáp, Nguyễn Hằng Chi...), người bị đày ra Côn Đảo (Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức Kế,...). Tình hình đó cho thấy phong trào cứu nước của nhân dân ta muốn giành được thắng lợi phải đi theo một con đường cách mạng mới. * Nguồn gốc của tư tưởng Hồ Chí Minh. a) Tư tưởng và văn hóa truyền thống Việt Nam. Dân tộc Việt Nam trải qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước đã tạo lập cho mình một nền văn hóa riêng, phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và cao quý. - Trước hết, đó là chủ nghĩa yêu nước và ý chí kiên cường trong đấu tranh dựng nước và giữ nước. Chủ nghĩa yêu nước là dòng chủ lưu chảy xuyên suốt trường kì lịch sử Việt Nam, là chuẩn mực cao nhất trong bảng giá trị văn hóa - tinh thần Việt Nam. Mọi học thuyết dạo đức, tôn giáo từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam đều được tiếp nhận qua khúc xạ lăng kính của tư tưởng yêu nước đó. - Thứ hai, là tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái. Truyền thống này cũng hình thành cùng với sự hình thành của dân tộc. Tuy trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, bao sự thay đổi về cơ cấu giai cấp - xã hội nhưng truyền thống này vẫn được duy trì và ngày càng phát triển bền vững. - Thứ ba, dân tộc Việt Nam là một dân tộc có truyền thống lạc quan, yêu đời. Tinh thần lạc qua đó có cơ sở từ niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào sự tất thắng của chân lý, chính nghĩa. Hồ Chí Minh là hiện thân của truyền thống lạc quan đó. - Thứ tư, dân tộc Việt Nam là dân tộc cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo và ham học hỏi. Trên cơ sở giữ vững bản sắc của dân tộc, nhân dân ta đã biết chọn lọc, tiếp thu, cải biến những cái hay, cái tốt của người thành những giá trị riêng của mình. Hồ Chí Minh là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của truyền thống đó.
|